پایگاه Good Reads
شبکه ای اجتماعی برای کتاب خوانان
محمد زره ساز*

پایگاه Good Reads بزرگترین شبکه اجتماعی برای کتاب خوانان و دوستداران مطالعه و کتاب خوانی است. این پایگاه در دسامبر 2006 راه اندازی گردید و در حال حاضر بیش از دو میلیون و چهارصد هزار عضو دارد که بیش از پنجاه و نه میلیون کتاب به قفسه های مجازی خود افزوده اند. هدف از ایجاد این پایگاه، ترویج فرهنگ مطالعه و یادگیری در جهان اعلام شده است. این پایگاه در حقیقت کتابخانه ای بزرگ است که از طریق آن می توان قفسه های مجازی کتابهای موردعلاقه، نقد و بررسیها و رتبه بندیهای آنها را از دیدگاه اعضای مختلف این پایگاه مشاهده کرد.
پدید آورندگان پایگاه 5 نفر از پدیدآورندگان اصلی این پایگاه هستند که عبارتند از: 1- Otis Chandler مهندس نرم افزار و فارغ التحصیل علوم رایانه از دانشگاه استنفورد که پدیدآور اصلی این پایگاه است. 2- Elizabeth Chandler فارغ التحصیل روزنامه نگاری از دانشگاه استنفورد که نقش کتابدار ارشد را در این پایگاه دارد. 3- Michael Economy مهندس رایانه، 4- Jessica Donaghy و 5- Ken-ichi Ueda
این پایگاه دارای گروهی سرمایه گذار نیز مي باشد که علاقمند به گسترش فرهنگ مطالعه و کتاب خوانی هستند.
نحوه ثبت نام و عضویت در پایگاه برای ثبت نام و عضویت در پایگاه نخست می بایست به سایت پایگاه با آدرس http://www.goodreads.com مراجعه شود. آنگاه با کلیک گزینه عضویت و با وارد کردن نام، آدرس پست الکترونیکی و یک گذرواژه عضویت در پایگاه مسجل می شود.
امکانات پایگاه · اختصاص صفحه ای شخصی برای هر عضو که در آن اعضا می توانند اطلاعات پایه ای خود را به همراه تصویری از خود بارگزاری نمایند؛
· قفسه های مجازی: در این پایگاه سه نوع قفسه مجازی پیش بینی شده است که این سه نوع قفسه عبارتند از: قفسه کتابهای مطالعه شده، قفسه کتابهای در حال مطالعه و قفسه کتابهای مدنظر جهت مطالعه در آینده. هر عضو می تواند پس از ورود به صفحه شخصی خود با جستجو در میان منابع موجود در پایگاه، کتابهای معرفی شده در صفحات دوستان و یا کتابهای موجود در پایگاههای دیگر مانند آمازون یا فهرست پیوسته کتابخانه های دنیا کتابهای مورد علاقه خود را بیابند و به هر یک از این سه نوع قفسه مجازی صفحه شخصی خود بیفزایند؛
· امکان رتبه بندی یک کتاب: هر کتابی که به قفسه مجازی اعضا افزوده می شود به صورت خودکار دارای پنج ستاره سفیدرنگ می گردد که هر عضو می تواند بر اساس ارزیابی خود از کتاب موردنظر، همه یا تعدادی از این ستاره ها را رنگی کند؛
· امکان دسته بندی کتابها: کتابها را می توان به شیوه های مختلف مانند الفبایی نام نویسنده، الفبایی عنوان، رتبه کتابها و یا حتی تاریخ مطالعه آنها دسته بندی کرد؛
· امکان افزودن نقد و بررسی و یادداشت برای هر کتاب: پس از خواندن هر کتاب می توانید نقد و بررسی و نظر خودتان را در مورد آن کتاب در قالب یک یادداشت به پرونده آن بیفزایید. همچنین اعضا چنانچه کتاب را در اختیار داشته باشند و تمایل به اهداء با فروش آن را به سایر اعضاء داشته باشند اعلام نمایند؛
· معرفی پرکارترین منتقدین و کتاب خوانان
· معرفی افرادی که به تازگی وارد پایگاه شده اند به طور روزآمد برای آشنایی و ارتباط با دوستان تازه.
· امکان معرفی علایق و شخصی سازی صفحات مربوط به هرکس
· امکان مراجعه به صفحات شخصی سایر دوستان: هر عضو می تواند با جستجو در فهرست اعضای پایگاه دوستانی برای خود برگزیند و با مراجعه به قفسه کتابهای آنها از کتابهای جذاب جدید مطلع شده و نقدهای تازه ای را راجع به آنها مطالعه کند. وی می تواند با مقایسه فهرست کتابهای خود با فهرست کتابهای سایر اعضاء کم و کسریهای کتابهای خود را شناسایی کند و این کسریها را جهت مطالعه به قفسه خود بیفزاید؛
· امکان عضویت در گروههای مباحثه مختلف: گروههای مباحثه مختلفی در این پایگاه وجود دارد که برخی از این گروهها مخصوص دوستان نزدیک یا جنبه محلی دارند. برخی دیگر نیز مخصوص سازمانهای مختلف مانند اعضای هیات تحریریه یک مجله هستند.
· امکان چت و مباحثه زنده با سایر دوستان و اعضاء: که از طریق این گزینه شما می توانید دوستان خود را که آن لاین هستند را ببینید و با آنها راجع به کتابهای موردعلاقه تان چت نمائید؛
· امکان مشاهده اطلاعات و نقد و بررسیهای تمام ویرایشهای مختلف یک کتاب: با تلاش اعضای کتابدار این پایگاه شما می توانید تمام اطلاعات ویرایشهای مختلف یک اثر را در پرونده همان اثر بیابید و مطالعه کنید؛
· امکان فعالیت به عنوان کتابدار در پایگاه: هر عضو علاقمند در این پایگاه می تواند جایگاه کتابدار را نیز به دست آورد. وی از این طریق این امکان را خواهد یافت تا اطلاعات کتابشناختی یک اثر را ویرایش نموده و عکس روی جلد مربوط به اثر را به پرونده آن بیفزاید. همچنین اطلاعات ویرایشهای مختلف یک اثر را در یک جا و زیر یک عنوان گردآورد. برای کتابداران در این پایگاه دستنامه ای تعبیه شده است که همه کتابداران می بایست به اجرای آن پایبند باشند. برخی از تیترهای این دستنامه عبارتند از:
- چگونه اطلاعات یک کتاب یا یک نویسنده را ویرایش کنیم؟
- یک کتابدار در این پایگاه چه وظایفی دارد؟
- نحوه استفاده از صفحه ویرایش کتاب
- قواعد مربوط به کتب مقدس
- جدا کردن کتابهای مولفان دارای نامهای مشابه
- قواعدی جهت ترکیب ویرایشهای مختلف یک اثر و ...
- سرنامها در نام مولفان
- پیشوندها و پسوندها در نام مولفان و ...
· امکان مشاهده کتابهای بسیار پرطرفدار و کم طرفدار از طریق گزینه Top Shelves
· امکان انتقال اطلاعات و داده های یک کتاب به وبلاگ و یا وب سایت شخصی
امروزه تعداد زیادی از کتاب دوستان و کتاب خوانان ایرانی نیز در این پایگاه مشهور عضو شده اند و کتابهای بزرگ دانشمندان و ادیبان ایرانی نیز مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. عضویت و فعالیت در این پایگاه را به تمام اعضای جامعه کتابداری و اطلاع رسانی ایران و سایر کتاب دوستان و کتاب خوانان حرفه ای توصیه می کنیم.
نائب رئیس و مسئول کمیته انتشارات انجمن کتابداری و اطلاع رسانی ایران (شاخه خراسان)