Copyright 2016 - Iranian Library and Information Science Association - Khorasan Branch

انتشارات دکتر اسدالله آزاد

 

انتشارات دکتر اسدالله آزاد

 
كتاب ها:

1. سيمسوا، س. ،مك كي ،م. شناخت و كاربرد روش تطبیقي در علوم كتابداري. ترجمه اسدالله آزاد. تهران: مركز نشر دانشگاهي، 1361.

2. كرايست،جان م. مباني فلسفه كتابداري آموزشي. ترجمه اسدالله آزاد. مشهد: آستان قدس رضوي، 1365.

3. لنكستر، ف. ويلفريد. كتابخانه ها و كتابداران در عصر الكترونيك. ترجمه اسدالله آزاد. مشهد: آستان قدس رضوي، 1366

4. رايس ،كلار ا كوليور . زنان ايراني و راه و رسم زندگي آنان. ترجمه اسدالله آزاد. مشهد: آستان قدس رضوي، 1366.

5. هوث،ادوارد ج. شيوه نگارش و نشر مقالات علوم پزشكي. ترجمه اسدالله آزاد. مشهد: دانشگاه علوم پزشكي،1367.

6. روزنتال،فرانتس . تاريخ تاريخ نگاري در اسلام . ترجمه اسدالله آزاد . مشهد: آستان قدس رضوي، 1365.

7. روزنتال،فرانتس . تاريخ تاريخ نگاري در اسلام. بخش دوم. ترجمه اسدالله آزاد. مشهد: آستان قدس رضوي، 1368.

8. موكهر، جي، ا .ك. تاريخ و فلسفه كتابداري. ترجمه اسدالله آزاد. مشهد: آستان قدس رضوي، 1368.

9. رش يدوو،پي- نن . سقوط بغداد و حكمروائي مغولان در عراق. ترجمه اسدالله آزاد. مشهد: آستان قدس رضوي، 1368.

10. شيمل،آن ماري . خوشنويسي و فرهنگ اسلامي. ترجمه اسدالله آزاد. مشهد : آستان قدس رضوي، 1368.

11. آربري، آرتور جان . ادبيات كلاسيك فارسي. ترجمه اسدالله آزاد . مشهد : آستان قدس رضوي، 1371.

12. نيكلسن،رينولد. عرفان عارفان مسلمان. ترجمه اسدالله آزاد . مشهد: دانشگاه فردوسي مشهد، 1373.

13. گاردنر ،ريچارد ك. مجموعه سازي: پيدايش، گزينش و گسترش مواد كتابخانه اي. ترجمه اسدالله آزاد. مشهد: آستان قدس رضوي، بنياد پژوهشهاي اسلامي، 1376 .

14. پائو،ميراندالي. مفاهيم بازيابي اطلاعات. ترجمه اسدالله آزاد و رحمت الله فتاحي. مشهد: دانشگاه فردوسي مشهد، 1378.

15. اتحاديه بين المللي انجمنهاي كتابداري. رهنمودهايي براي كتابخانه هاي عمومي. ترجمه رحمت الله فتاحي. مشهد: آستان قدس رضوي، 1368.

16. قواعد فهرستنويسي انگلو امريكن. ويرايش 2. ترجمه رحمت الله فتاحي. ويراستاري اسدالله آزاد

17. جهودا، جرالد، براوناگل، جوديث شيك. اصول كار مرجع: فنون پرسش كاوي و

18. پاسخ يابي از منابع كتابخانه. ترجمه و تأليف محمدحسين دياني و عبدالحميدمعرف زاده، مشهد: آستان قدس رضوي، 1373

19. زرگر،احمد (گردآورنده). كتابشناسي اقتصاد (طرح پژوهشي شماره78 مصوب كميسيون پژوهشي دانشگاه شهيد چمران اهواز)

20. چاي،لوئيس.اس. راهنماي ايمراث بر رده بندي كتابخانه كنگره. ترجمه رحيم شاهگلي. ويراسته اسدالله آزاد. تبريز: دانشگاه تبريز، 1374.

21. جانسون، دبرا ويلكاكس. كتابخانه ها و سوادآموزي. ترجمه رحمت الله فتاحي. ويراسته اسدالله آزاد. مشهد: دانشگاه فردوسي، 1373.

22. فتاحي، رحمت الله. فهرستنويسي: اصول و روشها. ويراسته اسدالله آزاد. مشهد: دانشگاه فردوسي، 1373.

23. دياني.محمدحسين. مجموعه سازي و فراهم آوري در كتابخانه ها. ويراسته اسدالله آزاد. اهواز: دانشگاه شهيد چمران، 1377.

24. باهاترا، پيرشكانتي. مديريت منابع انساني در كتابخانه‌ها. ترجمه ثريا ضيايي و مجتبي كفاشان. ويراسته اسدالله آزاد.مشهد: مرنديز، 1385.

 

كتابهاي منتشر نشده:

1. فرانكر،وين اچ. مباني علم كتابداري براي كمك كتابداران. ترجمه اسدالله آزاد. پيتسبورگ: مدرسه عالي كتابداري و اطلاع رساني دانشگاه پيتسبورگ، 1974.

2. بنج،رونالد سي. كتابخانه ها و دگرگوني فرهنگي. ترجمه اسدالله ازاد. لندن: كليو بينگلي، 1970.

3. كسب مهارتهايي در بهره گيري از كتابخانه: برنامه اي خودآموز. ترجمه اسدالله آزاد. نيويورك: مك گراهيل، 1970.

4. آزاد، اسدالله. سرگذشتنامه موضوعي مشاهير دانش، جلداول: علوم پزشكي، رياضي، زمين شناسي، شيمي، فيزيك، گياه شناسي.

5. سكات، اسس.سي. تاريخ تئاتر در آسيا. ترجمه اسدالله آزاد. نيويورك: مك ميلان، 1973.

6. پيت،سي.اي- خراسان و سيستان. ترجمه اسدالله آزاد. ادينبورگ: لندويليام بلاك وود، 1900.(فصل هاي 6 تا11)

7. گروه نويسندگان. استفاده از اطلاعات در جهان دستخوش دگرگوني. ترجمه اسدالله آزاد.(زير چاپ)

8. مك گري ك .ج . ارتباط، دانش و كتابدار. ترجمه اسدالله آزاد. لندن: كليو بينگلي، 1975.

 

مقالات فارسي:

1. كمپل،ه.سي. «رسانه هاي چندگانه در خدمت مردم» ترجمه اسدالله آزاد. نامه انجمن كتابداران ايران.دوره7،شماره 2(تابستان1353)-196.

2. مك نيل،جانت. «هنگامي كه جادو بايد پايان پذيرد» ترجمه اسدالله آزاد. آموزش ويژه كتاب كودك.شماره 2(پائيز1353)

3. لدو،ژاك. «بررسي ايجاد مراكز ملي فهرست نويسي براي فيلمها و برنامه هاي تلويزيوني » ترجمه اسدالله آزاد. نامه انجمن كتابداران ايران. دوره8، شماره1 (بهار1354)

4. شرا،جس. « كتابخانه و جامعه» ترجمه نورالله مرادي و اسدالله آزاد. نامه انجمن كتابداران ايران. دوره10، شماره1(بهار 1356)

5. آزاد،اسدالله. «رضايت از كار»نامه انجمن كتابداران ايران.دوره 11، شماره2 (تابستان 1357)

اين مقاله خلاصه ي نتايج پژوهشي است كه به عنوان پايان نامه دكتراي كتابداري در مدرسه كتابداري و اطلاع رساني دانشگاه پيتسبورگ آمريكا به اتمام رسيده است.

انسان از روزگاران گذشته، حتي ماقبل تاريخ، همواره در جستجوي نيل به هدف بوده است و در راه نيل به هدفها- خواه با ارزش و يا بي بها، از گردآوري خوراك و معيشت بوسيله شكار گرفته تا حفاظت در برابر حيوانات وحشي و دشمنان- نيروي خود را به "كار" گرفته است. "كار" پديده اي جهاني است و در بسياري فرهنگها فعاليتي گروهي به شمار مي رود. با گردهم آيي مردم در گروه ها نياز به روش هايي، هرچند خام و اوليه، جهت اداره فعاليتهاي مشترك گروه به وجود آمد.

 

6. ورنر،گرگ.«نظر كودكي نابينا نسبت به ادبيات كودكان» ترجمه اسدالله آزاد.گزارش شوراي كتاب كودك.دوره22،شماره 3 و 4(آذر واسفند1363)

7. علي،شاهد. « تضاد ميان دين و دين زدايي در دنياي نوين و نقش آموزش در نگاهداري، انتقال و ترويج فرهنگي اسلامي» ترجمه اسدالله آزاد. مشكوة. شماره8 (تابستان1364)

در تمام دنيا، مشكلات وسائل آموزشي اذهان مسلمانان را بر مي آشوبد. هيولاي بي شكل زندگاني اخلاقي غرب در آموزش آن باز مي تابد. كار و كسب مادي را انحصارا پيشه كردن، كه ملازم تمدني پي نهاده بر فن آوري ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌(تكنولوژي) صرف است، روح راهبر انديشه غربي، اعم از سرمايه گرايي و جامعه گرايي، شده است. در همه جا، به ويژه در كشورهاي اسلامي كه بيشتر آنها بدنامي و ننگ بردگي حاكميت جهانخوار و استعماركننده ي قدرت هاي غربي را به دوش كشيده اند، اثر اين گونه جهان نگري بر زندگي به شدت احساس مي شود. فلسفه غرب و نگرش غربيان به زندگي گلوي آنها را، در طي دوران بردگي، فشرده است. اكنون كه كشورهاي اسلامي آزادي خود را بازستانده اند و بازسازي كشورهايشان را آغاز كرده اند، در راه تلاش جهت نيل به رونق و رفاه سريع در حوزه هاي مادي، براي كارآموزي، آموزش و پرورش و اصلاحات مربوط به زندگي، هيچ راهي جز نگاه به غرب و تقليد از آن نمي يابند....

 

8. ماگادو، آناماريا. «چرا براي كودكان مي نويسم؟» ترجمه اسدالله آزاد. گزارش شوراي كتاب كودك. دوره24، شماره3و 4(آذر و اسفند 1365)

9. موكهرجي،اجيت كمار. «كتابخانه به منزله نهادي اجتماعي» ترجمه اسدالله آزاد.مجله دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه فردوسي مشهد. سال 19، شماره 3(پاييز 1365)

مطالعه جامعه و فرهنگ انساني يا بررسي فرهنگ مستمر انسان در طي اعصار، نشان داده است كه كتابخانه ها در تمامي دورانها به منزله ي بخشي از بافت اجتماعي وجود داشته اند. كتابخانه به عنوان نهادي اجتماعي، جزء جدايي از فرآيند پيشرفت اجتماعي نبوده، بلكه به منزله ي جزئي از كل پيشرفت، مرحله و كاركرد خاصي را نشان داده است. ممكن است در مراحل نخستين، انگيزه ايجاد و نظارت و نمايش هدف كتابخانه ها مبهم و تاريك بوده باشد، اما ازاواخر قرن نوزدهم ميلادي واژه ي ((اجتماعي)) كه از كلمه لاتين Socius مشتق گرديد، در انگاره هاي فكري انسان مقام شامخي كسب كرد. انگيزه ي چنين تاكيدي نوعي دگرگوني، از فردگرايي به جمع گرايي، بود كه در شرايط زندگي و تفكر مردم روي داد. گذراز حكومت استبدادي به دولت بهبود بخش (= ناظر به رفاه همگان) پيشگام پاره اي از انديشه هاي مترقي تعهدات اجتماعي گريده كه كتابخانه و آموزش و پرورش، در بافت اجتماعي، افضل و برتر از همه آنها بوده است. اكنون جامعه از انسان انتظار دارد براي زندگي در آن، فردي خودفرمان و حاكم بر نفس، دوستدار حقيقت، مطلع، سخي، بردبار، محترم، قهرمان آزادي، شهروندي جهاني، خيالپرداز، زيبايي شناس، و خواستار برجا گذاشتن جهاني بهتر براي زندگي ديگران باشد. هنگامي كه اين انتظارات بزرگ جامعه از انسان، به عنوان يك فرد، را در نظر گيريم، امكان بالقوه كتابخانه را به صورت نهادي اجتماعي كه مي تواند چنين نيكاني را تحويل جامعه دهد در مي يابيم. اين كه كتابخانه ها ((جاده ي اصلي پيشرفت)) را آماده مي سازند و در مفاهيم اجتماعي ريشه اي عميق مي دوانند، حقيقتي بديهي مي شود.

 

10. گزارشي از پيش نشست سمينار كتابخانه هاي كودكان در كشورهاي در حال توسعه» ترجمه اسدالله آزاد.نشريه علوم تربيتي. سال9، شماره1-4 (1365)

تعدادبی سوادان جهان روبه فزونی است .امروزه حدودهشتصدمیلیون بی سواددرجهان وجودداردکه بیشترآنهابه جهان سوم تعلق دارندوکوشش های خستگی ناپذیر وتلاش درراه مبارزه بابی سوادی نمی تواندخودراباچنین رشدی هماهنگ سازد، زیراوسائل وابزارموردنیازناکافی است .سالهاچنین می اندیشیدندکه اگریکی دونسل ازکودکان به مدارس ابتدائی راه یابند ،تعدادوحشت زای بی سوادان کاهش خواهدیافت .این اندیشه ی جامعه ی عمل نپوشیدوچنین رویدادی به وقوع نپیوست .

جائی که آموزش خودهنوزمسئله عمده است کتابخانه چه نقشی می تواندداشته باشد ،وچه تدابیری می توان اتخاذکردتایارصادق یادرمان دردومکمل آموزش شود؟ چنین چاره اندیشی تا چه حدمی تواندکارسازباشد،ونیازهای جوامع مختلف رابرآورد؟

به عنوان تلاشی مقدماتی جهت یافتن پاسخی برای پرسشهای فوق ،ایفلا(فدراسیون بین اللملی انجمن ها وموسسات کتابداری ) ویونسکوبرآن شدندتاپیش نشست سمینارکتابخانه های کودکان ونوجوانان سال1981رابه بحث درباب این مسائل اختصاص دهند. معدودی ازکشورهای درحال توسعه دارای کتابخانه کودکان هستند ،لکن دربیشترمواردبه نحورضایت بخشی به ارائه خدمات نمی پردازند .عموما"چنین کتابخانه هایی باآموزشگاههاپیوندبسیارنزدیک دارند ،اما"شبه کتابخانه "اندوتنهاشبحی ازروشهای آموزش فعال وعملی راعرضه می کنند .درواقع به گونه ای منفعل وبه شیوه ای سنتی به آموزش مددمی رسانند ،باواقعیات وجوددرکشورشان سروکاری ندارند ،وباعلایق ونیازهای کسانی که درآموزشگاهها به کارمشغولندارتباط برقرارنمی کنند.

 

11. پلندرليت،ه.ج.ورنر،ا.اي.ا. «مراقبت و نگهداري اشياي عتيقه و آثار هنري موزه ها.» ترجمه اسدالله آزاد. مشكوة. شماره12 و13 (پاييز و زمستان1365)

وضعیت یک شی عتیقه یایک اثرهنری ،به دوعامل عمده یعنی ماده ی تشکیل دهنده ی آن که بی اندازه متنوع ومتفاوت می باشد ،وشرایط دورانی که برآن گذشته است ،بستگی دارد. مواردموردبحث رامی توان برحسب آن که اصل آنهاازموادآلی (زنده وار)یاموادغیرآلی (کانی) است ،به دوگروه بزرگ تقسیم کرد. به طورکلی موادآلی فسادوخرابی بیشتری می پذیرند ،لکن هیچ نوع ماده ای وجودنداردکه بتوانددرهمه ی شرایط پایدارواستواربماند. این سخن نیزدرست است که تغییرات حادث می تواندبیشترشیمیایی ،فیزیکی ،یازیست شناختی باشدوعموماچنین تغییراتی درنتیجه ی انواع گونه گون فسادی که دریک زمان روی می دهد ،به وجودمی آید.سازوکاردگرگونی هرچه باشد ،شرایط محیطی اثرمهمی برشدت عمل داردواین جایکی ازعوامل معمولی وجودهواونمناکی است .رطوبت نسبی ودمای هواتأثیر شدیدی برثبات واستحکام اشیاءدارد .باتنظیم هوای داخل موزه ،بررسی علل عمده ی فسادو خرابی امکان پذیرمی شود .لکن طبیعی است که اشیاء خارج ازموزه نه تنهادرمعرض شرایط بسیارمتنوع رطوبتی ،بلکه درخطردگرگونیهای ناگهانی آب وهواقرارگیردوچنین دگرگونیهایی نیزبه همان اندازه زیانبارند .بارزترین نمونه ی این مورددفینه هاوعتیقه هایی است که تازه ازدل خاک بیرون آورده می شودوبلادرنگ بایدبامحیط جدیدروی خاک سازگارشود.

 

12. بكر،عثمان. «روش شناسي در علوم اسلامي» ترجمه اسدالله آزاد. مشكوة. شماره 15(تابستان 1366)

مساله روش شناسي در علوم اسلامي مساله اي اساسي است . ميان روش شناسي علوم اسلامي و هر تمدن سنتي ديگر، تفاوتهاي بنيادي وجود دارد. اين فرآيند كه واكنش معمولي مسلمانان در برابر ادعاي امروزي ميزان علمي هر موضوعي است، كوششي بوده است براي نشان دادن اين امركه تمدن اسلامي در كاربرد روش علمي بر غرب امروزي پيش داشته و تا حد زيادي بر آن تاثير نهاده است. يكي از مهم ترين نتايج حاصل از آثار پيشگام استاد حسين نصر در علوم اسلامي، به منزله سنتي فكري و عملي مستقل، اين است كه علوم اسلامي هيچ تك روشي، جدا از ساير روشها، معمول نيست، بلكه بالعكس، علوم اسلامي در جستجوي روشهاي متفاوتي مطابق موضوع مورد پژوهش و كم و كيف درك و دريافت آن موضوع بوده است. دانشمندان مسلمان در طريق توسعه و تكامل علوم گوناگون اسلامي در تمامي راههاي گشوده بر انسان به سوي علم، از استدلال و تفسير متن كتاب مقدس (قرآن مجيد) گرفته، تا مشاهده و تجربه، گام زده و بر آن تكيه كرده اند. اين انديشه كه روش شناسي واحدي سبب به وجود آمدن علم نوين مي باشد، با انتشار آثاري بي شمار كه در دهه ي اخير درباره ي روش شناسي علمي به بازار آمده، رد شده است. اكنون به جاي آن، در ميان تاريخ نگاران و فلاسفه ي علوم معاصر، انديشه ي روش شناسي چندگانه اي را نيز مي پذيرند. به همين سان، شماري از دانشمندان حرفه اي، و بيشتر فيزيك دانان، از ر. او او پنهايمر و ا.شرود بنگر گرفته تا فريجو كاپرا، به اميد يافتن راه حل هايي براي مسائل و غوامض خاصي كه در محدوده ي فيزيك نوين با آنها رو به رويند، به سوي آموزه هاي شرقي روي آورده اند.

 
 

13. اوانز،ا.بوركو،هارولد و پاتريشيا فرگسون. «نقد معيارهاي به كار رفته در سنجش كارآيي كتابخانه » ترجمه اسدالله آزاد. نشريه علوم تربيتي. سال10، شماره3 و 4(1366) نيز در: مشكوه. شماره17 (زمستان 1366)

ارزیابیهای فعالیت های کتابخانه ای تاکنون بریکی دوجنبه بیش ازسایرجنبه هاتأکید داشته است .آنچه دراین ارزیابی هادیده نمی شودیکی کل برنامه های خدماتی ودیگری استفاده ازمعیارهای چندجاذبه است .دراین بررسی پس ازمطالعه ی انواع گوناگون ارزیابیهایی که تاکنون دراین حوزه صورت گرفته ،پیشنهادهایی برای جامعیت بخشیدن به اینگونه ارزیابیهاارائه شده است .کتابخانه هاهمواره درجستجوی شیوه های بهتربرای ارزیابی فعالیت های خودهستند .و همیشه بامشکلاتی روبرومی شوند .پاره ای ازاین مشکلات ناشی ازمهیانبودن فنون سنجش وارزیابی کیفیت یک خدمت یاعملکرداست .یکی ازدشواریهای اساسی این است که به نظر نمی آید هیچ یک ازروشهای ارزیابی مرسوم ،تمامی فعالیتهای کتابخانه رابه عنوان مسئله ای حساس موردارزیابی صحیح قراردهد. همچنین ،اغلب فنون ارزیابی موجودبه حدکافی دربرابرعوامل کیفی وکمی خدمات کتابخانه ای حساسیت ندارندو بدین ترتیب کاملا مورد پذیرش کتابداران یاغیرکتابداران قرارنمی گیرد.

 

14. سيمون،بئاتريس و. «نياز به دانستنيهاي مديريت در كتابخانه ها» ترجمه اسدالله آزاد. مشكوة. شماره 18و19(بهار و تابستان 1376)

15. آزاد،اسدالله. «خاورشناسان» مشكوة. شماره 18 و 19 (بهار و تابستان1367)

بسياري براي آساني قياس، عمر زمين را با واحد بيليون و وجود زندگي اندامواره را با واحد ميليون و دوران آدميان بر زمين را با واحد ده هزار ساله مي سنجند. بدين سان آفرينش زمين چندين بيليون و زندگاني جانداران و مواد زنده چند ميليون و انسان چند ده هزار سال پيشينه دارد. اما تمدن و به وجود آمدن آثار مكتوب نشانگر اين پيشرفت اجتماعي را بيش از پنج هزار سال زاد نيست. با اسكان انسان اجتماعي در شهرها، در حدود چهار هزار و پانصد سال پيش از ميلاد مسيح، در جاهايي همجوار دره هاي نيل، دجله، فرات و سند، زمينه ي پيدايش و تكامل انديشه و بهره جويي از آن درامر همكاري و همياري براي رفع نيازمنديهاي اجتماعي در مهد تمدن فراهم شد. با آن كه نيازمنديهاي افراد بشر گردآمده در اجتماعات، بويژه نيازمنديهاي كلي جسمي، روحي و اجتماعي يكسان است، چگونگي رفع آنها از سوي جوامع مختلف تفاوت دارد و هيچ جامعه اي نبوده و نيست كه از تمامي جوانب خودكفا باشد و از طلب و تحصيل، شناخت و آگاهي و تفقه و تدبر در دستاوردهاي همگنان بي نياز.

ديري است كه نياز افراد و جوامع به يكديگر شناخته آمده و ضرورت شناخت- از هرسويي و در هركويي- مسجل گشته است. اين بود كه داد و ستد فرهنگي زاده شد و از آنجا كه حقايق از يك پشت و تبارند و نيكيها و پاكيها از يك شهر و ديار، راهيان حقيقت و پيگيران رهنمودهاي داهيانه ي هاديان راه راست، رداي قداست بر اندام هيچ راه و رسم و سان و سياق يكسو نگري- صرفنظر از نكات باطل آنها- نمي افكنند و جا و مكان و جغرافيا را ملاك تميز راست از ناراست نمي شمارند. از اين رو، در دين جامع نگر اسلام و در فرهنگ گرانبار و مستوفاي قرآن كريم، به بيانات گونه گون، وجوب طلب علم و به دست آوردن آگاهي و انديشه در همه ي مسائل و در همه جا، حتي در دوردست ترين نقاط-چين- و حتي از اهل نفاق (علي عليه السلام: خذو الحكمه ولو من اهل نفاق)، نه تنها گوشزد كه به صورت تكليف شرعي مطرح شده است.

چنين است كه بسياري از دانشوران و دانشمندان حقيقت طلبي كه كام انسانيت را از حلاوت علم راستين و معرفت پاك و نيالوده به ديگر ظواهر آلوده ساز حرمت انساني شيرين مي خواهند، به عشق بوي گل علم، همه جا در پروازند، چه:

شاخ گل هرجا كه مي رويد گل است خم مل هرجا كه مي جوشد مل است...

 

16. آزاد،اسدالله. «شرح احوال و آثار رينولدالن نيكلسون» مشكوة. شماره20 (پائيز1367)

از حدود دو سده ي پيش تا كنون، خاندان نيكلسن دانشمند برجسته اي به عرصه ي علم و دانش تقديم كرده است. مارك نيكلسن، اهل شهر نزوپ از نواحي كامبرلند انگلستان، در سال 1770 ميلادي پا به عرصه وجود نهاد و بر اثر همت و تلاش در راه علم، نخست به عضويت كالج كوئينز دانشگاه آكسفورد و آن گاه به رياست كالج كوردينگتن دانشگاه بارباروس برگزيده شد. پسر او، جان نيكلسن، نيز در كالج كوئينز آكسفورد به تحصيل پرداخت و سواي پژوهش در تورات و انجيل، زبان عربي هم آموخت. او مجموعه ي غني و دلپسندي از نسخه هاي خطي اسلامي فراهم آورد و با نگارش كتاب شرح بنياد سلسله ي فاطميان در آفريقا و انتشار آن در سال 1840 و در گذشته ي سال 1899 ميلادي- از دانشمندان نامدار زيست شناسي شد و به عضويت انجمن سلطنتي بريتانيا در آمد. كتابها و مقالهاي پرباري در زمينه ي فيزيك زمين و جانورشناسي نوشت و به اشغال كرسي تدريس درس تاريخ طبيعي در دانشگاههاي تورنتو، سنت اندروز و ابردين توفيق يافت. لازم به يادآوري است كه او پيش از آغاز كار در دانشگاه، در شهر كيتلي در ناحيه يوركشاير به حرفه ي جراحي اشتغال داشت، و در همين ناحيه بود كه فرزند خلف او رينولد الن نيكلسن، كه اين مقاله سرگذشتنامه اوست، به دنيا آمد.

 

17. عبدالعي.«بازنگري تفكر عرب جاهلي» ترجمه اسدالله آزاد. مشكوة. شماره26 (بهار1369)

شبه جزيره ي عربستان مهد نژاد سامي بوده است؛ گويند اين شبه جزيره مردماني را در دامان خود پرورده است كه بعدها به هلال حاصلخيز (هلال خصيب) مهاجرت كردند و در زمره ي بابليان، آشوريان، فنيقيان و عبريان در آمدند. اما اسفبار است كه به ظاهر خاورشناسان و دانشمندان عرب، نسبت به تمامي مردمان باستان، اعراب پيش از اسلام را به ناهنجارترين و بدترين وجه معرفي كرده اند. اين نكته كه اعراب پيش از اسلام-بويژه عربهاي شمالي-مردماني چادرنشين، باد در سر، و گردن كش بودند سخني است راست. آنها اغلب به شيوه ي آوارگان مي زيستند و در جست و جوي آب و چراگاه از جايي به جاي ديگر مي رفتند، هيچ دولت و حكومت مستقري نداشتند. آورده اند كه در مرزهاي شبه جزيره باقي ماندند و پا از آن فراتر ننهادند و هرگز با ملل متمدن جهان (آن روزگاران) تماسي برقرار نساختند.

 
 

18. موكهر جي.ا.ك. «آموزش و كتابخانه، دو خدمت همگون» ترجمه اسدالله آزاد. مشكوة. شماره21 (زمستان1367)

این حقیقت تاریخی است که هرگاه دانشمندانی درجامعه بوده اند، حتی چندفردمشتاق که به تنهایی به دانش دسترسی داشته اند، کوششی جهت گردآوری وسازماندهی پیشینه های ترسیمی ، یعنی داشتن نوعی کتابخانه، انجام شده است .درطول تاریخ انسان ، کتابخانه بصورت محدودیانامحدودملازم آموزش بوده است .درکشورهای پیشرفته ی غربی شاهدافزایش فراوان کتابخانه ها، به منزله ی خدمتی همگون آموزش جهانی ، بوده ایم . دراغلب چنین کشورهایی باسوادی به اوج خود، اگرنه صددرصدبلکه به رقمی نزدیک آن ،رسیده است . تنهادرپاره ای ازکشورهای امریکای لاتین وآسیاوآفریقا ،که بتازگی ازیوغ استعماررهاشده اند، درصدباسوادی بسیارپایین ترازمیزان ومعیاری است که اغلب کشورهای پیشرفته به آن دست یافته اند.درتحلیل نهایی جامعه شناختی تأییدشده است که میان رشدکتابخانه هاوآموزش یک جامعه رابطه ونسبت مستقیمی وجوددارد. درکشورهای درحال پیشرفت یانه چندان پیشرفته ، نبودخدمات کتابخانه ای به فقدان تسهیلات آموزشی بستگی داردکه خودگواهی برناآگاهی اجتماعی مردم آن جامعه است .اما،امروزه پرتوروشنی بخش آموزش به تمام چنان کشورهایی رسیده است ونیازبه برپایی نظام کتابخانه ای متناسب باپیشرفت آموزش وپژوهش ،بشدت احساس می شود. درکنارتأسیس آموزشگاهها ،دانشکده ها ، دانشگاهها ،نهادهای پژوهشی ، کتابخانه ها ، موزه ها، تالارهای هنری وسایرمراکزفرهنگی – به منزله ی نشانه های پیشرفت غیرمادی – پیشرفت مادی نیزمطرح می شود .به هرحال ، میان آموزش وکتابخانه به عنوان دونهادبسیارمهم اجتماعی وخدماتی مشابه ، که هیچ یک مادون دیگری نیست ، رابطه ی نزدیکی وجوددارد. اگرجامعه دربرابر خوراک ، پوشاک ،ومسکن مناسب افرادمتعهداست ،دربرابرآموزش ورساندن خوراک معنوی به آنهاازطریق نهادهای آموزشی وکتابخانه هاهم تعهدی مشابه دارد. این تعهدتؤامان ،دلیل وجودی یک جامعه نوین است که باتغذیه جسمی وذهنی تمامی مردم به شکوفایی می رسد. پیشرفت تمدن هرگزدرتمامی جهان یکسان نبوده است .پاره ای ازکشورهایاازطریق منابع وتلاشهای خودویابه قیمت منابع وتلاش های دیگران ،به گونه ای چشمگیرترقی کرده اند . پاره ای دیگرازکشورهاعقب مانده اند ،اما ،به هیچ وجه نمی توان انتظارداشت که این گونه کشورهاعقب مانده بمانند .آن گاه که آگاهی اجتماعی به وجودآیدوحرکت اجتماعی اوج گیرد، دگرگونی اجتماعی سریعی درپیکره ی اجتماع روی خواهدداد .آموزش وکتابخانه دوعامل بااهمیت ایجاداین دگردیسی اجتماعیند.

 

19. ابراين، ريتاكرويز، هلايز،ج.ك. «اقتصاد سياسي اطلاعات» ترجمه اسدالله آزاد. دانشمند. ويژه نامه اطلاعات. سال28، شماره41 (شهريور1369)

20. حاج بكري، سهد؛ حاج بكري، فهد. «روش شناسي كامپيوتري برنامه ريزي شبكه فرعي ارتباطي شبكه بين المللي اطلاع رساني اسلامي» ترجمه اسدالله آزاد. در شبكه اطلاع رساني در كشورهاي اسلامي. تهران: دفتر پژوهشهاي فرهنگي، 1369.

21. رويان،بروس. «مدلهاي شبكه سازي: مقايسه تجربه سه كشور» ترجمه اسدالله آزاد. در شبكه اطلاع رساني در كشورهاي اسلامي. تهران: دفترپژوهشهاي فرهنگي، 1369.

22. ماسون،جان م.،پيترز روث تي. «علم، فعاليتي انساني» ترجمه اسدالله آزاد. مشكوة. شماره22 (بهار1368)

23. آزاد، اسدالله. «كتابخانه عمومي و توسعه فرهنگي؛ نظرخواهي» پيام كتابخانه. سال دوم، شماره2 و3 (تابستان و پائيز1371)

24. آزاد، اسدالله. «راهنماها» پيام كتابخانه. سال دوم، شماره 4(زمستان 1371)

به جز گروه اندكي از مردم، بيشتر كساني كه به كتابخانه ها و مراكز اطلاع رساني رجوع مي كنند پرسشهايي فراوان و گونه گون دارند كه به اميد يافتن پاسخ آنها به چنين مراكزي سر مي زنند. گستره و ژرفاي چنين پرسشهايي متفاوت است و كتابداران، ويژه كاركنان بخش مرجع، ناگزيرند با توجه به دو عامل آگاهي از انواع مواد و منابع و آشنايي با شيوه ي بازيابي اطلاعات از آنها و شامل بازگرداندن پرسش به زباني كه در منابع بازيافتني است، نيازهاي اطلاعاتي را برآورند. دامنه ي پرسشها را حد و مرزي نيست؛ پاسخ به برخي سريع و آسان داده مي شود و جواب پاره اي نیز با تلاش، جست و جو، تفكيك و تركيب و تنظيم داده ها و اطلاعات را مي طلبد. با اين حال، براي آساني كار، منابع مرجع را كه بنا به سنت برآنند كه نه براي مطالعه ي سراسر آنها، بلكه براي از بخشي از آنها مورد استفاده قرار گيرد- معمولا به دو دسته عمده تقسيم مي كنند: ((منابع رديف اول))، به دست دهنده ي اطلاعات به گونه اي مستقيم و ((منابع رديف دوم))، در اختيار منابع اطلاعاتي از نوع نخست و نيز راهبرنده به ديگر منابع حاوي اطلاعات دلخواه.

 

25. مكي،تري؛ مكي،كيتي. «كيفيت گرائي: رهبرد دمينگ در خدمات كتابخانه».

26. مارگارت ر.،مارشال. «كتابدار كتابخانه كودكان و كودك معلول» ترجمه اسدالله آزاد. پيام كتابخانه. سال دوم، شماره اول (بهار 1371)

27. كوزويل،ريموند. «عصر دانش» ترجمه اسدالله آزاد. پيام كتابخانه. سال دوم، شماره 2 و3 (تابستان1371).

ویژگی انقلاب صنعتی دوسده ی گذشته – یعنی «نخستین» انقلاب صنعتی – گسترش وتکثیردستگاههایی بودکه چون اهرمی برتواناییهای «جسمانی» مافزود .انسان بااین دستگاههای نوتوانست اشیایی راکه ماهیچه های مابه تنهایی توان دستکاری بسنده ی آنهارا نداشت به کارگیردوبه انجام کارهایی مهمی دست یازدکه پیشترباچنان سرعتی دست یافتنی می نمود .درنتیجه ،دنیای این روزوروزگارتشنه ی منابع طبیعی وکاربود .قیاس منطقی وبدیهی مائوکه می گفت ،«ضرورت ازلوله ی تفنگ برمی آید»درزمان خوددرست بوده است .ناگریزانسان بنابه توانایی جسمانی توانست مهارمنابع طبیعی رادردست گیردومردم رابه کاروادارد .باآن که حتی شیوه سعادتمندترین یاکاری ترین کارگران رابه بارنمی آورد ، لیکن به حدکافی مفیدافتاد. «دومین» انقلاب صنعتی – که اینک درحال پیشرفت است – برپایه ی دستگاههایی استواراست که تواناییهای «فکری» ماراگسترش وفزونی می بخشد.

 

28. آزاد، اسدالله. " منابع مرجع جغرافيا: گزارماني گزيده". فصلنامه تحقيقات جغرافيايي. شماره 57-56 سال 1379

29. آزاد، اسدالله. " نگاهي به عناوين پايان‌نامه‌هاي كتابداري و اطلاع‌رساني خارجي بين سالهاي 1994- 1999". با همكاري: يزدان منصوريان، دفتر كتابداري دانشگاه تهران. شماره 37 سال 1380.

تحليل موضوعي پايان نامه هاي هر رشته در يك دوره زماني مشخص ، تصويري از فعاليتهاي پژوهشي در حوزه مورد بررسي را ترسيم مي كند در اين مقاله ، برگزيده اي از پايان نامه هاي دكتراي كتابداري و اطلاع رساني دانشگاههاي خارج از كشور (177 عنوان) طي پنج سال گذشته (1999-1994) مورد بررسي موضوعي قرار گرفت نتايج اين تحليل موضوعي حوزه هاي علمي مورد علاقه پژوهشگران را در اين سالها نشان مي دهد بيشترين گزارش موضوعي وابسته به آن اختصاص داري علاوه بر اين علوم رايانه اي بيشترين تاثير را درموضوع پايان نامه هاي اين سالها داشته است در ميان انواع كتابخانه ها بيشتر پژوهشها به نوعي به كتابخانه هاي دانشگاهي مروبط مي شود در پايان تعدادي از نمونه هاي بررسي شده ، به عنوان پيشنهاد موضوع پژوهشهاي مشابه در كشور ارائه شده است

 

30. آزاد، اسدالله. " بهره‌وري در اطلاع‌رساني". علوم اطلاع‌رساني. دوره 17، شماره 1و2و3 ص، پاييز و زمستان 1380.

ايجاد زمينه رشد فرهنگي ، قدرت ملي، رفاه و آسايش همگاني، نياز به عملكرد صحيح اقتصادي كشور دارد. توسعه اقتصادي نيز وابسته به حجم توليد و رقابت در عرصه بازارهاي جهاني است. ارتقاي بهره وري كه توان توليد محصولاتي با كيفيت بالاتر و هزينه كمتر راايجاد مي كند، فراهم كننده امكان اين رقابت مي باشد. از اين رو توجه به بهره وري اجتناب ناپذير براي ادامه بقا و توسعه فعاليت هاي يك موسسه يا رشد و توسعه اقتصادي يك ملت است. پيشرفت هاي اقتصادي بر مبناي مزيت هاي ملي و منطقه اي و نيروي انديشه منابع انساني هر كشور محقق مي شود. دستگاه ها، تجهيزات و حتي دانش فني و روش هاي توليد و عمليات ابزاري در دست انسانها هستند كه در راه اهداف به كار گرفته مي شوند و تنها هوشمندي در فعاليتها كه مترادف با نگرش بهره ور است. فعاليت ها را جهت مي دهد و عملكرد نظام ها و مجموعه ها را داراي ارزش و اعتبار مي كند . دنياي رقابتي امروز بر محور بهره وري قرار دارد و آنكه بهره ور تر است ، موفق تر خواهد بود.

 

31. آمنو، اكيدو اپودو، انورما. " انجمن كتابداران كشورهاي مشترك المنافع". ترجمه اسدالله آزاد. در: دايره المعارف كتابداري و اطلاع‌رساني. تهران: كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران، 1381.

32. اوي انما." كتابخانه‌هاي استوني." ترجمه اسدالله آزاد. در دايره المعارف كتابداري و اطلاع‌رساني. تهران: كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران. 1381.

33. استان ميد. " كتابخانه هاي زيمباوه" . ترجمه اسدالله آزاد.در دايره المعارف كتابداري و اطلاع رساني. تهران: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ايران، 1381.

34. حمدم الهادي." كتابخانه هاي امارت متحده عربي". ترجمه اسدالله آزاد. در: دايره المعارف كتابداري و اطلاع رساني. تهران: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ايران، 1381.

35. الكس لدتسون." ويليام فردريك پول ." ترجمه اسدالله آزاد. در دايره المعارف كتابداري و اطلاع رساني. تهران: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ايران، 1381.

36. هيپوليتو اسكولار ـ سويرينو. " كتابخانه‌هاي اسپانيا ." ترجمه اسدالله آزاد در دايره المعارف کتابداری و اطلاع رساني. تهران: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ايران، 1381.

37. آزاد، اسدالله. " گفتگو با اسدالله آزاد". گفتگو با عبدالرضا نوروزي چاكلو. كتاب ماه كليات. آبان 1382.

38. آزاد، اسد الله. " شمه‌ای از سيبرنتيك نظريه اطلاعات و کاربرد آن در کتابداری و اطلاع رسانی". با همکاری محمد حسن زاده. فصلنامه کتاب. شماره 55 (پاييز 1382)

نظريه اطلاعات بر آن است تا قوانين حاكم بر نظام هاي ارتباطات و تبادل اطلاعات را كشف و آنها را بهينه سازي كند، به گونه اي كه پيام ها از ميان خشه ها به طور دقيق و واضح از مبدا به مقصد ارسال گردند. نظام هاي اطلاع رساني با توليد، پردازش و اشاعه اطلاعات سروكار دارند و ذخيره و بازيابي موثر اطلاعات از اهداف اصلي آنها به شمار مي آيد. كاربران نظام هاي اطلاع رساني نيز با مشكل بازيابي اطلاعات نامربوط گريبان گيرند، بنابراين استفاده از مباحث بنياني نظريه اطلاعات براي كدگذاري و پردازش اطلاعات در نظام هاي اطلاع رساني، مي تواند با رتبه بندي نتايج جستجو در حين بازيابي، كاربران را در انتخاب مدارك و اطلاعات مرتبط و مناسب موضوع پژوهش ياري دهد. در اين مقاله سعي شده است كه اين مفاهيم به تفصيل بررسي شود و كاربرد نظريه اطلاعات در كتابداري و اطلاع رساني تجزيه و تحليل گردد. بدين منظور از روش تحقيق كتابخانه اي با مرور سايت ها و پايگاه هاي اطلاعاتي استفاده شده است. اين تحقيق مي تواند سرآغاز تحقيقات بعدي توسط متخصصان رشته هاي مرتبط باشد به گونه اي كه با بررسي مفصل و دقيق ابعاد مختلف كاربرد نظريه اطلاعات در نظام هاي اطلاع رساني، موجبات بهينه سازي بازيابي اطلاعات فراهم شود.

 

39. آزاد، اسدالله. " نظامهای هوشمند و كاربرد آنها در كتابداري و اطلاع رسانی . "با همکاری: مريم اخوتی. کتابداری و اطلاع رسانی، ،شماره24، (زمستان 1382)

از هوش مصنوعي براي طراحي نظام هاي هوشمند استفاده مي شود. با اين هدف كه رفتار هوشمندانه بشر را تقليد نمايند و به او در كارها كمك كنند. با گذشت زمان به سمت نظام هاي هوشمند تر پيش مي رويم. در حوزه كتابداري و اطلاع رساني نيز نظام هاي هوشمند ي طراحي شده اند، اما هنوز ساده و مبتدي اند و اكثرا توسط افراد غير كتابدار تهيه شده اند. از اين نظام ها مي توان در بسياري از فعاليت هاي كتابداري و اطلاع رساني از جمله امانت، بازيابي اطلاعات، خدمات مرجع، و ... بهره گرفت. لازم است كه كتابداران با طراحان نظام هاي هوشمند همكاري كنند تا به نظام هايي منطبق با نيازهاي كتابخانه خود دست يابند.

 
 

40. آزاد،اسدالله.« هوش مصنوعی و کاربردآن در اطلاع رسانی و ارائه دانش». با همکاری : حميد دليلی.در اطلاع‌شناسي شماره 4 سال اول شماره 4 تابستان 1383

هدف هوش مصنوعي كشف فرايندهاي فكري است كه با رفتارهاي هوشمندانه مرتبط است همچنين در صدد يافتن راههايي است تا كاركردهايي را كه معمولا نيازمند هوش انسان است شبيه سازي كند. در مقايسه انسان و رايانه تفاوت در ساختار، علت اصلي اختلاف بين مغز و رايانه بيان شده است. فنون هوش مصنوعي مبتني بر روشهايي است كه از علوم مختلف و دانش فراوان بهره مي برد و اين دانش بايد به گونه اي ارايه شده باشد كه در برگيرنده تعميم ها باشد و توسط افرادي كه بايد آن را فراهم آورند، فهميده و درك شود. از سوي ديگر پژوهش هاي هوش مصنوعي به ارايه دانش مناسبي مربوط مي شود كه مي تواند در برنامه اي براي ايجاد رفتار هوشمندانه مورد استفاده قرار گيرد. كاربردهاي جديد هوش مصنوعي در زمينه هاي متنوع دانش مانند زبان طبيعي، رباتيك، علوم رايانه، و علوم شناخت عرضه شده است. همچنين كاربرد هوش مصنوعي و نظام هاي خبره در ارايه دانش مورد بررسي قرار گرفته است.

 

41. آزاد،اسدالله .« بررسی رابطه ميزان توليد ناخالص ملی با ميزان توليد و مصرف اطلاعات ». با همکاری: علی‌حسين قاسمی، محسن نوکاريزی. مطالعات تربيتي وروا‌ن‌شناسي؛ ويژه كتابداري و اطلاع‌رساني. دوره پنجم، شماره دوم، سال 1383.

42. آزاد، اسدالله، علي‌رضا گنجي. " مطالعه وضعيت توليد علمي عضاي هيات علمي دانشگاه فردوسي مشهد". كتابداري و اطلاع‌رساني آستان‌قدس، جلد هشتم، شماره 29، سال 1384.

‌اين پژوهش بااستفاده ازروش پيمايشي انجام شده وهدف اصلي آن تعيين وضعيت كمي توليداطلاعات علمي دردانشگاه فردوسي مشهداست . براي آزمون فرضيه هاازآزمون يومان ويتني ‌،‌ضريب همبستگي پيرسون واسپيرمن ،‌آزمون كروسكال- واليس ونشانه ويلكاكسون استفاده شدونتايج زيربه دست آمد:

بين توليدات علمي –پژوهشي اعضاي داراين مدرك دكتراواعضاي داراي مدرك كارشناسي ارشدتفاوت معناداروجوددارد.2) بين توليدات علمي – پژوهشي اعضاي تدريس كننده دردوره هاي تحصيلاتا تكميلي واعضاي غيرتدريس كننده دردوره هاي تحصيلات تكميلي ،‌تفاوت معناداروجوددارد.3) بين سال هاي اشتغال دردانشگاه وتوليدات علمي –پژوهشي اعضاي علمي رابطه ي معناداروجوددارد.4) بين درجه ي آشنايي اعضاي هيئت علمي بازبان انگليسي وتوليدات علمي –پژوهشي آن ها،‌رابطه ي معناداروجوددارد.5) بين توليدات علمي – پژوهشي اعضاي استفاده كننده ازفرصت هاي مطالعاتي واعضاي استفاده نكننده ازاين فرصت ها‌،تفاوت معناداروجوددارد.6) بين توليدات علمي –پژوهشي اعضاي هيئت علمي درچهارحوزه ي علوم ،‌كشاورزي ،‌مهندسي وعلوم انساني تفاوت معناداروجوددارد.7) بین تولیدات علمی – پژوهشی اعضای هیئت علمی درچهارحوزه علوم ، کشاورزی ، مهندسی وعلوم انسانی تفاوت معناداروجود دارد.

43. آزاد،‌اسدالله" كتابداري دركتابخانه‌هاي مدارس" نقد و بررسي. كليات كتاب ماه. سال هشتم. شماره ششم و هفتم (‌خرداد و تير 1384)

44. آزاد، اسدالله " نقدي به كتابخانه در ايران" كليات كتاب ماه. سال هشتم. شماره ششم و هفتم(‌خرداد و تير 1384)

45. آزاد، ‌اسدالله "‌تاريخچه و فلسفه علم اطلاع‌رساني" با همكاري عليرضا اسفندياري مقدم. كليات كتاب ماه. سال هشتم. شماره ششم و هفتم ( خرداد و تير 1384)

46. آزاد، اسدالله"‌ كتابخانه و كتابداري"‌نقد و بررسي. كليات كتاب ماه. سال هشتم. شماره ششم و هفتم ( خرداد و تير 1384)

47. آزاد، اسداله "‌ايجاد يك مركز اطلاع‌رساني". كليات كتاب ماه. سال هشتم. شماره ششم و هفتم ( خرداد و تير 1384)

48. ولف، ميلتون. "‌ گردآوري مواد علمي از مناطق در حال رشد تنگناي جهاني، راه‌حلهاي مسترك". ترجمه اسدالله آزاد در گزيده مقالات ايفلا 99 (‌ بانكوك،‌20-28 اوت 1999). تهران: كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران، 1380، 12-21

49. آزاد،‌اسدالله "‌ نظريه‌عمومي نظامها در كتابداري و اطلاع‌رساني" : با همكاري عبدالرضا نوروزي. فصلنامه كتابداري و اطلاع‌رساني. جلد 7،‌شماره 3. ص 61-107 سال 1383.

اين مقاله درصدد است به مطالعة جايگاه و اهميت نظرية عمومي نظام‌ها درادارة امور و عمليات كتابخانه‌ها و مراكز اطلاع‌رساني بپردازد. بر ايناساس ضمن مرور و بررسي مفهوم نظام و هدف و ويژگي‌هاي نظرية عمومي نظام‌ها،به معرفي نظام‌هاي باز و بسته و ابزارها و كاربردهاي نظرية عمومي نظام‌هاپرداخته و سعي در شناساندن اهميت و نقاط قوت نظرية عمومي نظام‌ها در نگرشكتابداران و مراكز تصميم‌گيري كتابداري و اطلاع‌رساني دارد. از مهم‌ترينويژگي‌هاي مطرح‌شده در مقالة حاضر مي‌توان به مواردي همچون به‌هم‌پيوستگيو وابستگي اجزاي نظام با يكديگر، كل‌گرايي، هدف‌جويي، دارابودن ورودي وخروجي، پردازش، مقابله با بي‌نظمي (آنتروپي)، تنظيم، سلسله مراتب،جداسازي، و هم‌پايگي نظام اشاره كرد. از ديگر مباحث مقالة حاضر مي‌توان بهنقش مؤثر نگرش نظام‌مدار در برنامه‌هاي توسعه‌اي، شناخت ويژگي‌هاينظام‌مدار در سازمان كتابخانه، و فوايد به‌كارگيري اين نوع تفكر در مديريتكتابخانه‌ها و مراكز اطلاع‌رساني اشاره كرد.
كليدواژه‌ها: نظريةعمومي نظام‌ها، نگرش نظام‌مدار، رويكرد نظام‌مدار، علم مهار (كنترل) وارتباطات، تفكر نظام‌مدار، نظام‌هاي باز، نظام‌هاي بسته

 

50. آزاد، اسدالله " نقش اطلاعات در انتقال فناوري" آموزش مهندسي ايران. شماره 27، سال هفتم، پاييز 1384

51. آزاد، اسدالله ومرادي مقدم، حسین " ارتباطات و اطلاعات" در حال نشر.

52. آزاد، اسدالله و مختاري، حیدر " نمونه ارتباطي كتابخانه" در حال نشر

53. آزاد، اسدالله وارسطوپور، شعله " بررسي وجوه مشترك نظري ميان برچسب ‌گذاري به منزله ارتباطي متقاعدگرانه و برچسب‌گذاري موضوعي در ذخيره و بازيابي اطلاعات: نگاهي تطبيقي" در حال نشر

54. آزاد، اسدالله وشريف، عاطفه " نگاهي به بازنمون رسمي دانش دروب معنايي و پيوند آن با سيبرنتيك" در حال نشر.

55. پريرخ،‌ مهري؛ آزاد،‌اسدالله و دلقندی، فائزه. "‌تحليلي پيوندهاي فرامتني در وب‌سايتهاي كتابخانه‌هاي دانشگاهي ايران". كتابداري و اطلاع‌رساني. جلد دهم، شماره 37

56. آزاد، اسدالله وعباسي، زهره "‌ارتباطات و فرهنگ" در حال نشر.

57. آزاد، اسدالله و عليزاده، حمید "‌ ارتباطات علمي از ديروز تا فردا: بررسي مدارس مختلف دسترسي به نتايج تحقيقات علمي" در حال نشر.

58. آزاد،‌اسدالله و زندي‌روان، نرگس " بررسي فراگرد ارتباط در كتابخانه" در حال نشر.

59. آزاد،‌اسدالله و رحمت پور، موسي " نگرش مديران و مسئولان كشور كتابخانه‌هاي مركزي

60. دانشگاه‌هاي كشور ايران درباره عوامل تأثيرگذار بر سنجش نيازهاي اطلاعاتي" در حال نشر.

61. آ‍زاد، اسدالله و عباسي، زهره " مقايسه تطبيقي در كشور ايران و مالزي از نظر توليد علم در فاصله سال ‌هاي 1990- 2005" در حال نشر.

62. آزد، اسدالله و عليزاده، حميد " بررسي معيارهاي انتخاب دانش از ديدگاه سايبرنتيك" در حال نشر.

63. آزاد،اسدالله و آبام، زويا " سايبرنتيك و كنترل" در حال نشر.

64. آزاد، اسدالله " مفهوم اطلاعات و ارتباطات و ميانکنش بين آنها" در حال نشر.

درباره مفهوم اطلاعات و ارتباطات تا كنون تعريفي دقيق و رسمي ارائه نشده است. متخصصان حوزه هاي مختلف اغلب كوشيده اند جلوه ها و ويژگي هاي اين پديده را تا آنجا كه به حوزه هاي تخصصي آنها مربوط مي شود، تعيين كنند. از اين رو صاحب نظران اين پديده ها را در قلمروهاي رياضيات، زبان شناسي، اقتصاد، روان شناسي، ارتباطات و ...مطالعه و تحليل كرده و ويژگيهاي متفاوتي براي آنها بر شمرده اند.

بسياري اطلاعات را گاه به پديده هاي نسبتا آشناي ديگري تشبيه كرده اند كه بارزترين آنها تشبيه اطلاعات به ((ماده)) و ((انرژي)) است. به همين دليل ((اطلاعات)) را به جاي اصطلاح (( انرژي)) دانسته اند. اطلاعات با مفاهيم ديگري نيز سنجيده مي شود؛ از جمله اطلاعات و آنتروپي در مكانيك، اطلاعات و احتمال، اطلاعات و بي نظمي، اطلاعات و تصميم گيري. پس از مفاهيم كليدي و لغوي با توجه به واژه نامه هاي انگليسي و ريشه لغوي ((اطلاع)) در زبان فرانسه و لاتين، به تحول واژه اطلاع يا خبر اشاره مي شود.

((نظريه اطلاع)) در سال 1949 ميلادي براي استفاده در مسائل (( ارتباط دور)) شكل گرفت. از جهت رياضيات دو مولف آمريكايي ((گلودشانون)) و وارون ويور، موضوع اطلاع را اندازه گيري و سنجش بر شمردند. از اين رو اطلاع در نظريه علمي،يك مقياس رياضي است كه براي اندازه گيري مقدار تازگي پيام نزد گيرندگان از آن استفاده مي شود. اين دو دانشمند آمريكايي، با توجه به نظريه رياضي، واحد " Bit" را واحد اطلاع رساني معرفي كردند.

 

65. آزاد، اسدالله و مختاري، حيدر " تعيين و تبيين عناصر و ساختار ارتباط در نظام كتابخانه و پيشنهاد مدل ارتباطي براي آن". فصلنامه کتاب. شماره 41 (بهار 1387)

66. اوتن،كلاوس، آنتوني دبونز. «به سوي ماوراء علم اطلاعات: اطلاع شناسي» ترجمه اسدالله آزاد. مجله انجمن اطلاع رساني امريكا (ژانويه- فوريه1970)

 
مقاله هاي منتشر نشده

1. ويليامز،جيمز جي. «تكنولوژي در كتابخانه ها: بررسي مطالعات پيشين» ترجمه اسدالله آزاد.

2. وينگر،هوارد دبليو. «سيماي كتابداري: جستجويي تاريخي» ترجمه اسدالله آزاد. در هفت پرسش درباره حرفه كتابداري. شيكاگو: دانشگاه شيكاگو، 1961.

3. اور،ريچارد و ديگران. «تهيه ابزار متدولوژيك براي برنامه ريزي و مديريت كتابخانه»ترجمه اسدالله آزاد. در روشهاي پژوهش كتابداري. واشنگتن دي.سي: ميكوكار داديش، 1970.

4. ويت،ملوين ج. «رهيافتهاي اطلاعاتي» ترجمه اسدالله آزاد.

5. سايمون،جوليان ل. «مراحل پژوهش تجربي» ترجمه اسدالله آزاد. در روشهاي اساسي پژوهش در علوم اجتماعي: هنر كاوش تجربي. نيويورك: رندوم هاوس،1969.

6. كبير، همايون «علم مردم سالاري و اسلام» ترجمه اسدالله آزاد. در علم مردم سالاري و اسلام و چند مقاله ديگر. لندن: جرج الن و انوين، 1955.فصل اول.

7. نيازها و سياستهاي آموزشي: هدفها و مقاصد» ترجمه اسدالله آزاد. در زبانشناسي كاربسته و آموزش و يادگيري زبانهاي خارجي. لندن: ادوارد آرنولد، 1984. فصل نهم.

8. گزينش مواد زباني و محتواي دروس» ترجمه اسدالله آزاد. در زبانشناسي كاربسته و آموزش و يادگيري زبانهاي خارجي. لندن: ادواردآرنولد، 1984. فصل دهم.

9. آزاد،اسدالله. «فهرستنويسي تعاوني يا برنامه ملي انتخاب و تهيه فهرست مواد.»

10. آزاد،اسدالله. «سرچشمه هفت تنگناي عمده تحقيق در علوم انساني و اجتماعي و تنگراههاي گذشتن از اين هفت خوان.»

11. كورزويل، ريموند. «عصر دانش» مجله كتابداري. ترجمه اسدالله آزاد. دوره 16 (15سپتامبر 1991).چاپ شده در فصلنامه پيام كتابخانه. سال دوم، شماره 2و3(تابستان و پائيز 1371)

12. مارگارت ر.مارشال. «كتابدار كتابخانه كودكان و كودك معلول» ترجمه اسدالله آزاد. نقد و بررسي بين المللي آثار كتابداري، دوره 9 (1977) چاپ شده در فصلنامه پيام كتابخانه. سال دوم. شماره اول، بهار1371

13. كيهائو ميائو «بودن يا نبودن» كتابخانه هاي عمومي و انقلاب جهاني دانش. گزيده مقالات ايفلاي 98. ترجمه اسدالله آزاد.

14. آمنوآپودو، آنورما «انجمن كتابداران كشورهاي مشترك المنافع»گزيده مقالات ايفلاي 98. ترجمه اسدالله آزاد.

15. اوي انما.«كتابخانه هاي استوني» ترجمه اسدالله آزاد. براي دايرةالمعارف كتابداري و اطلاع رساني.

16. استان ميد.«كتابخانه هاي زيمبابوه» ترجمه اسدالله آزاد.براي دايرةالمعارف كتابداري و اطلاع رساني.

17. حمدم الهادي.«كتابخانه هاي امارات متحده عربي» ترجمه اسدالله آزاد. براي دايرةالمعارف كتابداري و اطلاع رساني.

18. الكس لدتسون.«ويليام فردريك پول» ترجمه اسدالله آزاد. براي دايرةالمعارف كتابداري و اطلاع رساني.

19. هيپوليتو اسكولارـ سويرينو.«كتابخانه هاي اسپانيا» ترجمه اسدالله آزاد. براي دايرةالمعارف كتابداري و اطلاع رساني.

 

سخنراني هاي ايرادشده درگردهمائي ها

1. آزاد،اسدالله.نشرالكترونيكي و پيامدهاي آن براي كتابخانه ها و كتابداران پزشكي. ايراد شده در: اولين سمينار كتابداري و اطلاع رساني پزشكي در ايران، 16-17 اسفند ماه1367، مشهد، دانشگاه علوم پزشكي.

2. آزاد، اسدالله. نقش اطلاعات در انتقال تكنولوژي. ايرادشده در: كنفرانس تكنولوژي اطلاعات.3 و4 تيرماه 1369.سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي ايران.

3. آزاد، اسدالله. كتابداري و اطلاع رساني در عصر حاضر. ايراد شده در: نخستين گردهمايي كتابداران دانشگاه فردوسي مشهد، مشهد24/11/1370.

4. آزاد، اسدالله. پايگاههاي داده هاي پيوسته. ايراد شده در: سلسله سخنرانيهاي گروه كتابداري دانشكده علوم تربيتي دانشگاه فردوسي مشهد، مشهد27/2/1371

5. آزاد، اسدالله. لزوم پايبندي به اصول اخلاقي در اطلاع رساني. ايرادشده در: اولين سمينار بررسي نقش اطلاع رساني در تحقيق و توسعه. تهران، 18- 19 ارديبهشت1372.

6. آزاد، اسدالله. واپس نگري به كاربرد تكنولوژي در كتابداري و اطلاع رساني. ايراد شده در: دومين سمينار اطلاع رساني و كتابداري، توسعه نظام و مديريت.اصفهان،4-5 آبان1371.

7. آزاد، اسدالله. فلسفه خدمات مرجع دركتابخانه هاي دانشگاهي. ايرادشده در: سمينار نقش كتابخانه مركزي در دانشگاه. مشهد، 7 آذر1371.

8. آزاد، اسدالله. نظام هاي اطلاع رساني و نحوه بهره جوئي از آنها. ايراد شده در: سخنرانيهاي ادواري دانشكده علوم دانشگاه فردوسي مشهد. مشهد،7 مهر1373.

9. آزاد، اسدالله. تكنولوژي اطلاعات و توسعه ملي در جهان سوم. ايراد شده در:گروه كتابداري دانشكده علوم تربيتي وروانشناسي دانشگاه تبريز.14آبان1373.

10. آزاد،اسدالله.بررسي مسائل درون سازماني وبرون سازماني پژوهش دركتابخانه هاي مركزي دانشگاهي.ايرادشده در:سومين گردهمائي كتابداران دانشگاهي.مشهد7-8 ارديبهشت1373.

11. آزاد،اسدالله.نظام ملي اطلاع رساني.ايراد شده در:تهران،برق منطقه اي.

 

 

f t g m